TAKDİM
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطاَنِ الرَّجِيمِ
Euzübillahimineşşeytanirracim
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحمن الرَّحِيم
Bismillahirrahmanirrahim.
اَلْحَمْدُرَبِّ الْعَالَم۪ينَ ✪ وَالْعَاقِـبَـةُ لِلْمُـتَّـق۪ينَ ✪ وَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَي الظَّالِم۪ينَوَالصَّلٰاةُ وَالسَّلٰامُ عَلٰى رَسُولِـنَا مُحَمَّدٍ وَأٰلِه۪ وَصَحْبِه۪ٓ أَجْمَع۪ينَ
Elhmdulillahi Rabil Alemin. Vel akıbetü lil muttakin. Vela udavne illa alaz Zalimin. Ves Salatü ves Selamü ala Rasulina Muhammed’in ve alihi ve sahbihi ecmain. (Kovulmuş şeytanın şerrinden Allah’a sığınırım. Rahman ve Rahim Allah'ın Adıyla Başlıyorum. Allaha Hamd Olsun. Sonuç takva sahiblerinindir. Zalimlerden başkasına düşmanlık yoktur. Resulullah’a Ailesine ve Arkadaşlarına Salat ve Selam Olsun.)
İnsanı en güzel surette yaratan, ona ilim ve hikmet öğreten Rabbimin adı ile başlayıp Kur’an’ı anlamak ve öğrenmek üzere çıktığımı bu yolda doğru anlayıp doğru öğrenmeyi, öğrendiğimiz ile amel etmeği dileyerek başlarım. Rabbim emeklerimi zayi etmesin. Benimle birlikte okuyanların da aynı temenniler içinde bulunduğundan şüphe etmediğim bu çalışmamızın en güzel neticelere vesile olması niyazı ile başlarım. Kur’ân, Allah’ın insanlığa okunup, üzerinde düşünülüp, anlaşılmak ve yaşanmak üzere göndermiş olduğu bir kitaptır. Üzerinde düşünülmesi ve anlaşılması önerilmiş ve bunu kolaylaştırmak için de belirli zaman aralıklarında indirilmiştir. Konu ile ilgili âyette: “Onu, insanlara ağır ağır okuman için (âyet âyet, sûre sûre) ayırdık ve onu peyderpey indirdik.” (İsra 17/106) buyrulmaktadır. Ayrıca diğer bir âyette: “(Resûlüm!) Sana bu mübarek Kitab’ı, âyetlerini düşünsünler ve aklı olanlar öğüt alsınlar diye indirdik.” (Sad 38/29) buyrulmaktadır. Meali verilen ayetlerden de anlaşılacağı üzere Allah, Kur’ân’ı anlaşılıp, üzerinde derinlemesine düşünülüp, öğüt alınması için göndermiştir. Şüphesiz bütün bunlar belirli bir eğitim ve öğretim faaliyetini gerektirmektedir. Bunu idrak eden Müslümanlar, Hz. Peygamber zamanından beri bu faaliyetlere özel bir önem vermiştir.
İslam dini, yalnızca bir inanç sistemi değil; aynı zamanda insanın varoluşunu, hayatını, ilişkilerini ve ahiretini kuşatan bütüncül bir yaşam biçimidir. Bu bütünlük, yüzyıllar boyunca zengin bir kavramsal dünya inşa etmiş; Kur’ân-ı Kerîm, Sünnet-i Seniyye ve İslam ilim geleneği çerçevesinde şekillenen binlerce terim ve kavram hem bireysel hem de toplumsal hafızada köklü bir yer edinmiştir. Ancak günümüzde bu kavramların büyük bir kısmı ya anlam kaymasına uğramış ya da anlaşılması güç bir terminolojiye dönüşmüştür.
Elinizdeki İslami Kavramlar ve Terimler Ansiklopedisi, bu anlam daralmasının ve kavram kargaşasının önüne geçmeyi hedefleyen kapsamlı bir başvuru kaynağıdır. Çalışmamız, İslam düşüncesinin temel yapı taşlarını oluşturan kavramları hem alfabetik düzende hem de konu bütünlüğü içinde tematik bölümler halinde ele alarak özgün bir yöntem benimsemiştir. Böylece okuyucu, hem aradığı bir terimi doğrudan bulabilecek hem de ilgili kavramların birbiriyle olan anlam ilişkisini daha iyi kavrayabilecektir.
Tematik bölümlerde; Kur’anî kavramlar, fıkıh (inanç esasları ve ibadet kavramları dahil), zikir, tasavvuf ve Peygamber Efendimizin (sav) hadislerinde öne çıkan terimler, gibi başlıklar altında kavramlar bir araya getirilmiştir. Bu yapı, okuyucuya hem bütüncül bir perspektif sunmakta hem de İslam’ın farklı alanlarındaki kavramların kendi bağlamlarında anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır.
Ansiklopedide yer alan her madde, mümkün olduğunca açık, sade ve kaynaklara dayalı bir üslupla kaleme alınmıştır. Kavramların etimolojik kökeni, terimleşme süreci, İslamî ilimlerdeki yeri, tarihi arka planı ve günümüzdeki kullanımı gibi boyutlara değinilerek, sadece tanımsal bir bilgi değil, aynı zamanda kavramların taşıdığı değer dünyasına da kapı aralanmıştır.
Bu çalışmanın, dinî araştırmalar yapan ilim erbabı için bir başvuru eseri, öğrenciler için bir öğrenme kaynağı, din hizmeti yürütenler için ise bir kavramsal rehber olması arzu edilmektedir. Aynı zamanda, İslamî terimlerle muhatap olan her birey için, dinin doğru anlaşılması yolunda bir katkı sunması en büyük temennimizdir.
Kavramları doğru anlamak, dini doğru yaşamanın ilk adımıdır. Bu ansiklopedi, işte bu ilk adımın sağlam bir şekilde atılmasına vesile olmayı amaçlamaktadır.
Ahmet TÜRKAN