NEFSİN MERTEBELERİ
"Nefis", Risale-i Nur’da sadece terbiye edilmesi gereken bir düşman değil, aynı zamanda insanın manevi terakkisi için verilmiş en önemli cihazlardan biri olarak ele alınır. Analizlerimiz Risale-i Nur eksenli olmak üzere nefsi ve mertebelerini daha iyi anlamamızı sağlayacak teknik yöntemler üzerine oluşturulacaktır.
Geleneksel tasavvufi kaynaklarda nefsin yedi mertebesi (Nefs-i Emmare'den Safiye'ye kadar) anlatılır. Bu çalışmamızda; bu mertebeleri hem klasik manasıyla hem de Bediüzzaman’ın "ene" ve "nefis terbiyesi" eksenindeki özgün yorumlarıyla, sistematik olarak ele alalım.
NEFS VE NEFSİN MERTEBELERİ KONUSUNDA HARİKA BİR ANALİZ
İnsan, bu kâinatın hem en küçük parçası hem de en büyük sırrıdır. Elinizdeki bu çalışma, modern dünyanın karmaşası içinde kendi hakikatini ve "malikini" unutmuş olan günümüz insanına, Tîn Suresi'nin rehberliğinde bir geri dönüş haritası sunmaktadır.
Pek çok disiplin nefsi bir engel olarak görse de biz burada nefsi; kâmil bir imanın yakıtıyla aşılabilecek yedi katlı manevi bir basamak olarak ele aldık. Bu yolculukta okuyucu şu duraklardan geçecektir:
Nefs Meselesi:
Sözlükte “ruh, can, hayat, hayatın ilkesi, nefes, varlık, zat, insan, kişi, hevâ ve heves, kan, beden, bedenden kaynaklanan süflî arzular” gibi mânalara gelen nefs kelimesi (Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, “nfs” md.; Lisânü’l-ʿArab, “nfs” md.; Tâcü’l-ʿarûs, “nfs” md.). Kur’ân’da “ruh” anlamında kullanıldığı gibi (el-En‘âm-6/93) “zat ve öz varlık” mânasında da kullanılmıştır (Âl-i İmrân-28/30). İnsanı ilâhî hitaba muhatap kılarak onun sorumlu tutulmasına sebep olan nefse kötülüğü emretme (Yûsuf-12/53), nefsi ve yaptığı kötülükleri kınama (el-Kıyâmet- 75/2), daha ileri bir aşamada huzura erme (el-Fecr-89/ 27) gibi birbirinden farklı görevler yüklenmiştir. Ruh anlamına gelmesi, Allah’ın “emr”inden olan ruh hakkında